Winnaar Ronde van Italië klaar om in Tour de France Erik Breukink én Joop Zoetemelk op te volgen Tom, ga voor geel!

Tom, ga voor geel!

Dit sportjaar precies 30 jaar terug in de tijd draagt voor het laatst een Nederlandse wielrenner de gele trui in de Tour de France: Erik Breukink wint in 1989 de proloog en is daardoor (voor een dag) leider van het algemeen klassement. We moeten al bijna 40 jaar terug in de tijd om een Nederlandse winnaar van de Ronde van Frankrijk tegen te komen: in 1980 schrijft Joop Zoetemelk ’s werelds grootste wielerwedstrijd op zijn naam. Nu lijken voor Nederland nieuwe gele tijden aan te breken. Tom Dumoulin is klaar voor zijn Franse slag! En Nederland hunkert: Tom, ga voor geel!

De hunkering naar het geel bij de Nederlandse sportliefhebber in het algemeen en bij de wielerliefhebber in het bijzonder, wordt overduidelijk als de Tour de France van 2015 in Utrecht van start gaat. Een jaar daarvoor breekt Tom Dumoulin internationaal door als tijdrijder. Gevolg: hij wordt gebombardeerd tot dé topfavoriet voor het winnen van de proloog van de Ronde van Frankrijk op Nederlandse bodem en dus tot de veroveraar van de eerste gele trui deze ronde.

Op het lijf geschreven

Zaterdag 4 juli 2015 wordt omcirceld als de dag waarop Erik Breukink uit de boeken wordt gereden als laatste Nederlandse gele trui-drager. De openingsrit in Utrecht moet de dag van Tom Dumoulin worden. ‘Doe het, Tom!’ schreeuwen met grote koppen diverse media in ons land. Net als alle wielersupporters. Natuurlijk, ook bij Tom Dumoulin leeft de gele gedachte, maar hij weet ook dat in de sport niets op bestelling komt. De Australische tijdrittopper Rohan Dennis wint, Tom Dumoulin mist zelfs het podium en wordt vierde.

Een flinke streep door het feest van menig wielerfan. Maar door een ijzersterk optreden van Dumoulin een dag later in de tweede rit op Nederlandse bodem, houdt hij serieus zicht op de gele trui. Het slot van etappe drie is een korte en krachtige klim in de Belgische Ardennen. Oók dat, zo weet de wielerwereld inmiddels, is aan Tom Dumoulin besteed. De geringe achterstand op Fabian Cancellara en Tony Martin gaat hij goed maken, is de overtuiging in het Nederlandse wielerkamp. Met twee dagen uitstel wordt alsnog de gele trui veroverd.

Op weg naar de finish is het stressen, vechten voor iedere meter, duwen voor iedere positie. Zoals elk jaar in de eerste etappes van de Tour. Met elk jaar massale valpartijen tot gevolg. Ook nu. De Fransman William Bonnet tikt het achterwiel van zijn voorganger aan en wordt zo van zijn fiets geslingerd. Voor de renners direct achter hem is er geen ontkomen aan. Een twintigtal renners slaat tegen het asfalt, met als één van de voornaamste slachtoffers Tom Dumoulin. In plaats van een gele trui valt hem een witte mitella ten deel. Zijn schouder is zwaar geblesseerd. Einde Tour. Een droom wordt een nachtmerrie.

Voorlaatste col

Bij zijn doorbraak in 2014 als tijdrijder, klinkt wereldwijd uit de mond van wielerkenners dat Tom Dumoulin meer in zijn mars heeft dan enkel heel hard rijden tegen de klok. En ook meer dan enkel het ‘op de macht’ beklimmen van heuvels in de ‘categorie‘ Limburg en Belgische Ardennen. Ze zien de Nederlander zich in de komende jaren ontwikkelen tot groot ronderenner. Sneller dan verwacht wordt deze verwachting door de renner in kwestie onderstreept (en versterkt).

Na zijn dramatische Tour neemt Tom Dumoulin in 2015 deel aan de Ronde van Spanje, oftewel de Vuelta. Op de deelnemerslijst staan tal van reeds erkende ronderenners. Vincenzo Nibali, Alejandro Valverde, Fabio Aru, Nairo Quintana, Dan Martin, Tejay van Garderen, Chris Froome, ze staan allemaal bij de eerste etappe aan het vertrek. Toch buigt Tom Dumoulin pas in de op één laatste etappe het hoofd. Rijdend in de rode leiderstrui moet hij op de voorlaatste col van deze Ronde van Spanje lossen. Het kost hem vijf plaatsen, Tom Dumoulin zakt van de eerste naar de zesde plaats in het eindklassement.

Sinds de tijdrit die hij een paar dagen eerder wint, gelooft Tom Dumoulin in de eindzege van de Ronde van Spanje. Hij vliegt in die tijdrit, verplettert de concurrentie en pakt in de slotweek de leiding. Wie in deze fase na zoveel cols en een lange tijdrit aan de leiding gaat, kan het eindklassement winnen, gaat na de tijdritwinst óók door de gedachten van de renner zelf.

Vuist in de lucht

Het winnen van de tijdrit is overigens zijn tweede etappezege deze Vuelta. De negende etappe verbaast Tom Dumoulin voor het eerst in zijn carrière de wielerwereld met zijn klim-potentie. Op de klim naar Cumbre del Sol, enorm stijl, gelijk een muur! Tom Dumoulin rijdt alleen op kop, hij kan de finish zien. Nog zo’n driehonderd meter. Maar de laatste meters tellen en vallen zwaar. Hij wordt gepasseerd. Eerst door Chris Froome. Daarna door Joaquim Rodriguez. Hij probeert ze te volgen, maar dat lukt niet. Ze rijden centimeter voor centimeter bij hem weg.

Iedereen verwacht dat Tom Dumoulin zich gewonnen geeft. Inmiddels kennen we de Limburger. Hij vecht voor iedere meter, voor iedere kans. Hij wil winnen. Het gat op Froome en Rodriguez wordt al snel niet groter. Nee, het wordt kleiner. Op vijftig meter voor de streep haalt Dumoulin Rodriguez weer in. Op twintig meter voor de streep gaat ook Froome eraan. Op de streep slaat Dumoulin met zijn vuist in de lucht.

Vooraf aan de start van de Vuelta zou Tom Dumoulin voor de zesde plaats in het eindklassement, zes dagen in de leiderstrui en de twee etappezege’s hebben getekend. Maar na de laatste meters op de afsluitende zondag, toont Tom Dumoulin geen tevredenheid, geen trots. Dat hij een dag eerder in de laatste bergetappe zijn voorsprong op Aru verspeelt, dat kan, maar dat hij ook van het podium duikelt, daarvan baalt Tom Dumoulin zichtbaar. Het tekent de winnaarsmentaliteit. “Ik feliciteer hem met zijn uitzonderlijke Vuelta. Tom is een heel complete renner, komt nu ook bergop heel goed mee. We gaan nog veel van hem zien de komende jaren”, is de reactie van winnaar Aru.

Tienduizenden mensen

We gaan nog veel van hem zien de komende jaren. De woorden van Aru worden snel kracht bijgezet: in de eerste de beste volgende etappe in één van de drie grote rondes is het raak. Wat niet lukt op eigen bodem in 2015 in de Tour, lukt wél in de Ronde van Italië in 2016. De tijdrit waarmee de Giro start in Apeldoorn, wint Dumoulin.

Opnieuw tekent Tom Dumoulin voor een historisch wielermoment. Met tienduizenden mensen langs de weg en vele honderdduizenden mensen voor de buis. Na het rood van de Vuelta, krijgt hij nu het roze van de Giro om zijn schouders. De liefde voor de Ronde van Italië is ontloken. Het voortijdig uitvallen deze Giro als gevolg van een zitvlakblessure, verandert daar bij Tom Dumoulin niets aan. Hij is er dan al zeker van: volgend jaar keer ik terug in de Ronde van Italië.

Maar eerst de Tour de France en de Olympische Zomerspelen van 2016. Tom Dumoulin heeft één hoofddoel: Olympisch tijdritkampioen worden in Rio. De Tour de France past prima in zijn voorbereiding. Niet meer, niet minder, zo is het uitgangspunt bij de Limburger, waarbij de tijdrit in de tweede week een mooie generale is.

De tijdrit is etappe 13 op het Tourschema. Tom Dumoulin doet evenwel eerder van zich spreken. Voor het eerste sinds Michael Boogerd naar La Plagne (2002) weet er eindelijk weer een Nederlander een bergetappe in de Tour de France te winnen. Op z’n Dumoulin’s, zo weten we nu. Met een uitgekiend plan begint hij aan de rit naar Andorra. Niet teveel hooi op de vork nemen in het begin, op de steile stukken van de beklimmingen altijd eigen tempo aanhouden, op het juiste moment een gaatje slaan en vervolgens de tijdrit-modus aan richting finish. Het plannetje wordt tot in perfectie uitgevoerd. “Ik heb het gewoon gedaan! Ongelooflijk!”, roept Tom Dumoulin na zijn eerste etappezege in de Tour de France, waarmee hij tot een selectief gezelschap hoort dat in alle grote ronden minimaal één etappezege heeft behaald. Het unieke van de klasse van wielrenner Tom Dumoulin wordt steeds duidelijker.

Breuk in de pols

Na zijn heroïsche zege in Andorra, verpulvert Dumoulin de tegenstand ook tijdens de tijdrit. Het parkoers blijkt op zijn lijf geschreven. Chris Froome is de enige die enigszins in zijn buurt kan blijven, maar eindigt ook op meer dan een minuut. De generale voor de Olympische tijdrit is met cum laude geslaagd. Maar dan, vrijdag 22 juli, etappe 19, slaat het noodlot voor Tom Dumoulin in de Tour opnieuw toe. In het peloton is alles rustig, maar op zestig kilometer voor de finish is er plots een valpartij. Tom Dumoulin is het grote slachtoffer. Huilend stapt hij in een ambulance. De Olympische Spelen waarvan hij zich zoveel voorstelt lijken in rook op te gaan.

In het ziekenhuis luidt de diagnose een breuk in de pols. Deelname in Rio is niet uitgesloten, maar de beoogde vlekkeloze voorbereiding op de Olympische tijdrit, wordt een race tegen de klok. De afloop is bekend. Tom Dumoulin is op tijd fit, maar zijn vorm is niet top, ‘slechts’ goed voor zilver. Fabio Cancellara laat de ongelukkige Limburger volstrekt kansloos en pakt het goud. Pas in Tokyo 2020 krijgt Tom Dumoulin zijn volgende Olympische kans.

In hoofdletters

Nieuwe kansen in een grote ronde krijgt Tom Dumoulin natuurlijk meteen in het volgende wielerjaar. We schrijven 2017, we schrijven de RONDE VAN ITALIË in hoofdletters. De definitieve doorbraak van Tom Dumoulin internationaal als tijdrijder is in 2014, de grote doorbraak van Tom Dumoulin internationaal als ronderenner is dit wielerjaar. Voor het eerst sinds de Tourzege van Joop Zoetemelk in 1980, wint een Nederlander een grote ronde. Tom Dumoulin wint met overmacht op de slotdag de afsluitende tijdrit en pakt de eindzege voor Nairo Quintana, die de tijdrit als leider begint.

Onder de Dom van Milaan wordt Tom Dumoulin gehuldigd. “Ongelooflijk, echt on-ge-loof-lijk dat het is gelukt”, zijn de enige woorden die Dumoulin in de eerste minuten na zijn zege kan uitbrengen. Ook zelf vol van ongeloof, vol van blijdschap. Ambitieus is Tom Dumoulin drie weken eerder aan deze ronde begonnen, maar om als eindwinnaar af te sluiten, nee, ook hij zelf is verrast over wat hij op Italiaanse bodem allemaal heeft gepresteerd.

Sanitaire stop

Tom Dumoulin levert drie weken lang een heroïsche strijd met bovenal Nairo Quintana en de in eigen land razendpopulaire Vicenzo Nibali. In de tiende etappe pakt hij door middel van een fenomenale tijdrit de roze trui. Ook in de veertiende etappe, een bergrit, is hij te sterk voor al zijn tegenstanders. Hij countert een aanval van Quintana, waarna hij de Columbiaan het nakijken geeft.

Zijn dan opgebouwde voorsprong van meer dan drie minuten slinkt voor een groot deel in de zestiende etappe. Het is dinsdag 23 mei, de dag van zijn inmiddels wereldberoemde sanitaire stop. Hét moment van deze Giro, waaraan Tom Dumoulin zijn hele leven zal worden herinnerd. Op ruim dertig kilometer voor de finish in Bormio, duikt hij als door een wesp gestoken het grasveld in, rukt de roze trui van zich af, trekt zijn wielerbroek uit en leegt zijn darmen. Quintana nadert in het klassement tot op 31 seconden.

In de bergetappes die volgen richting de slotdag, buigt de Columbiaanse uitdager de achterstand om in een voorsprong van 53 seconden. Ook Nibali en Pinot staan vooraf aan de tijdrit voor Tom Dumoulin, met respectievelijk veertien en tien seconden. In de race tegen de klok staat er geen maat op de Limburger. Met overmacht wordt hij de eerste Nederlandse winnaar van de Ronde van Italië. Zondag 28 mei 2017: de doorbraak van Tom Dumoulin als ronderenner is een feit.

Allesbeslissende etappe

En nu de Tour, zo wil de Nederlandse wielerfan. In 2018 is het precies 50 jaar geleden dat Jan Janssen als eerste Nederlander de Tour de France wint. Een prachtig moment voor een nieuwe Nederlandse Tour-winnaar. Maar Tom Dumoulin kiest opnieuw voor de Giro als zijn hoofddoel. Deelname aan de Tour de France laat hij (nog) in het midden. Misschien. Daarover neemt hij pas na de Ronde van Italië zijn besluit. Eerst de confrontatie met Chris Froome in zijn poging het succes van 2017 te herhalen.

Tom Dumoulin wint de proloog (in Jeruzalem), toont zich de eerste weken weer ijzersterk, maar moet in één renner zijn meerdere erkennen. Etappe na etappe. De naam van die renner is niet Chris Froome, maar Simon Yates. Met het ingaan van de derde en beslissende week, heeft Dumoulin het gevoel dat hij wellicht sterker is dan een jaar eerder, zeker als klimmer, maar dat Yates in deze vorm een maatje te groot is. Serieuze tegenstand van Chris Froome lijkt er niet te komen.

Tot die allesbeslissende etappe, nummer 19 op vrijdag 25 mei. Chris Froome schrijft wielergeschiedenis. Een dag eerder heeft Simon Yates de eerste tekenen van verval getoond en dat geeft Tom Dumoulin hoop. Zou hij dan toch voor het tweede jaar op rij de Ronde van Italië winnen. Deze negentiende rit telt een aantal befaamde beklimmingen, waaronder de Finestre.

Op de flanken van deze berg, zo’n 85 kilometer voor de finish, ontwikkelen de ploegmaten van Chris Froome een hoog tempo. De heerser van de Giro in de eerste tweeëneenhalve week, Simon Yates dus, moet lossen. Zijn tekenen van verzwakking een dag eerder, blijken de voorbode van een complete inzinking, van een lange lijdensweg. Tom Dumoulin weet dat hij virtueel de roze trui overneemt.

Met nog 80 kilometer te gaan, versnelt Chris Froome. Wat niemand voor mogelijk houdt, presteert de viervoudig winnaar van de Ronde van Frankrijk. Niemand kan volgen, ook Tom Dumoulin niet. Tegen ieders verwachting in houdt Froome vol, geen moment van verzwakking, een optreden die slechts zelden eerder is vertoond. Zo sterk, zo uniek. Chris Froome is in de voorbije dagen al bijna afgeschreven, maar zijn wederopstanding is ongekend. Met een historische 80 kilometer lange solo rijdt hij de complete concurrentie op minimaal drie minuten. Chris Froome wint na de Tour en de Vuelta vorig sportjaar, met de Giro zijn derde grote ronde op rij. Tom Dumoulin wordt tweede, een jaar na zijn historische zege. Hij bewijst zich definitief als één van de sterkste ronderenners.

Ontwikkelingsproces

Meteen na de eindfinish in Italië, begint dan ook het grote gissen: gaat Tom Dumoulin ook naar de Ronde van Frankrijk? Ruim een week laat hij alle volgers in twijfel, maar dan komt het ja-woord uit de mond van de Limburger. De ploegleiding tempert de verwachtingen in aanloop naar de Tour. Na de Ronde van Italië ook nog volle bak in de Tour, dat is zo goed als zeker teveel van het goede. De deelname dit jaar moet meer worden gezien als onderdeel van Dumoulin’s ontwikkelingsproces, met het oog op de toekomst. Ja, Dumoulin zal in de komende jaren een absolute gooi doen naar het geel. Nee, dit jaar is niet reëel.

De indruk die Tom Dumoulin vanaf het eerste moment maakt deze Tour, zijn focus, zijn drive, maken evenwel de ware intentie helder. Dumoulin gaat voor het allerhoogste. Drie weken lang is Nederland ouderwets in de ban van de Tour. Nu klopt hij Chris Froome wel, maar moet Dumoulin toch genoegen nemen met de tweede plaats. Froome’s ploegmaat Geraint Thomas toont gedurende drie weken Tour de France geen enkel moment van zwakte. Daar waar in de Giro Simon Yates door het ijs zakt, blijft Geraint Thomas in de Tour kaarsrecht overeind. Dumoulin wint nog wel de afsluitende tijdrit in het slotweekend, waarmee hij extra glans geeft aan zijn dubbel Giro-Tour.

Franse slag

Een paar maanden later geeft Tom Dumoulin aan dat twee grote ronden rijden dit sportjaar geen optie is. Hij gaat zich ‘in principe’ vol richten op de Tour, overtuigd inmiddels dat het winnen van ’s werelds grootste wedstrijd zonder twijfel tot zijn mogelijkheden behoort. Het ‘in principe’ is de slag om de arm die hij houdt. Voordat Tom Dumoulin de absoluut definitieve keuze maakt, wil hij eerst het etappeschema zien van de Tour en de Giro.

Om die reden is bij het ter perse gaan van deze uitgave van Sportjaar nog niet helemaal helder of het de Tour ook daadwerkelijk gaat  worden. Het parkoers van Ronde van Italië 2019 lijkt voor Tom Dumoulin gemaakt. Dat van de Tour minder. Zeker is wel dat Tom Dumoulin klaar is voor zijn Franse slag, los van wel of niet veel tijdritkilometers, los van wel of niet veel bergop finishen. Zoals ook zeker is dat Nederland hunkert: Tom, ga voor geel!

Terug