Sochi Olympisch eindstation voor Nicolien Sauerbreij Gaan voor goud, blij met brons

Gaan voor goud,  blij met brons

Sportief Nederland heeft het eind februari 2010 in feite maar over een zaak: De Wissel van Sven Kramer. Maar plots is daar snowboardster Nicolien Sauerbreij. Voor het grote Nederlandse sportpubliek een onbekende. Maar die vrijdag de 26ste februari 2010 wordt tijdens de Olympische Winterspelen in Vancouver alles anders. Nicolien Sauerbreij schrijft historie door de gouden medaille te winnen op het onderdeel parallel reuzenslalom. Nederland sluit een spontane en gedreven sportvrouw in haar hart.

Het is de 100ste gouden medaille voor Nederland in de geschiedenis van de Olympische Spelen. Tot dan toe tijdens de Winterspelen allemaal op de schaats, Nicolien Sauerbreij is de eerste ‘sneeuw-medaille’. Van het ene op het andere moment is de Amsterdamse uit de anonimiteit, uit de schaduw van alle Oranje-schaatsvedetten.

“In het snowboardwereldje kenden ze mij natuurlijk al vele jaren.  Maar bij het grote publiek was dat pas na mijn gouden medaille. Zowel privé als in de sportwereld was de anonimiteit verdwenen”, vertelt Nicolien Sauerbreij, terwijl ze in volle voorbereiding is op De Spelen van Sochi. Na Salt Lake City in 2002, Turijn in 2006 en Vancouver in 2010 haar vierde Olympische deelname. “En mijn laatste! Dat staat vast. Als regerend Olympisch kampioene weet ik wat het sportpubliek in Nederland verwacht. Maar zo eenvoudig ligt dat bij het snowboarden zeker niet. Het is een sport van alles of niets. Ik ben in Sochi blij met brons. Begrijp me niet verkeerd. Blij met brons, maar ik teken er vooraf niet voor. Ik ga voor goud. Als topsportster streef ik altijd het hoogst haalbare doel na: de eerste plaats. Als opnieuw alles klopt, fysiek, mentaal en het materiaal, dan is ook in Sochi alles mogelijk.”

Kind in snoepwinkel

Nicolien Sauerbreij (34) staat al als klein meisje op de ski’s. Niet vreemd: vader Maarten is skileraar. Op haar twaalfde ontdekt ze het snowboarden, net als zus Marieke. Met hun vader als trainer ontwikkelen ze zich beide tot professioneel snowboardster.

In 2001 boekt Nicolien Sauerbreij haar eerste internationale successen. “Die resultaten zie je vervolgens enkel in korte berichtjes terug in de kranten, waardoor je voor het grote publiek totaal onbekend blijft. Ik snapte dan ook goed dat iedereen zich afvroeg in Nederland wie ik was toen bekend werd dat ik de Nederlandse vlag mocht dragen tijdens de openingsceremonie van De Spelen in Salt Lake. Een ongelooflijke ervaring. Eerlijk gezegd maakte ik toen pas kennis met de impact van de Olympische Spelen. Ik kwam naar Salt Lake als een groentje. Ik had totaal geen benul van wat het allemaal inhield. In ons gezin keken we nooit naar beelden op televisie van de Olympische Spelen. Onze wereld speelde zich buiten af. Wij werden opgevoed met lekker buiten spelen. We leefden in een buitenparadijs.”

“Als vlaggedraagster kwam ik volop in de schijnwerper, zowel vooraf als tijdens de opening. Helemaal nieuw voor mij. Toen werd ik me bewust van wat De Spelen bij sporter en publiek teweeg brengen. Ik liep met die vlag compleet verbaasd rond. Alles wat ik zag, alle indrukken die ik opdeed, met geen pen te beschrijven. Zo groots! Je ziet het ook op alle foto’s van mij met de vlag. De verbazing straalt van mijn gezicht. Ik waande me als een kind in een snoepwinkel.”

Schlemiel

Echter, sportief wordt Salt Lake City een anticlimax voor Nicolien Sauerbreij. Op basis van resultaten voorafgaand aan De Spelen, worden haar kansen toegedicht op een medaille. Kansen die worden tenietgedaan doordat Nicolien Sauerbreij haar board laat prepareren door een Oostenrijkse waxer. Hij gebruikt de verkeerde wax, waardoor de weerstand van de ondergrond onvoldoende wordt geminimaliseerd. Weg medaillekansen.

“Als gevierde nieuweling was ik op De Spelen gearriveerd, als schlemiel keerde ik terug”, blikt Sauerbreij nu kort en krachtig terug. Achteraf een leerzame ervaring. “Ik heb hieruit wijze lessen getrokken. Als sportster om scherp te zijn tot in alle details. Maar bovenal ook als mens. Mijn naïviteit verdween voor een belangrijk deel naar de achtergrond. De gedachte dat je iedereen kan vertrouwen, dat je alle mensen kunt geloven, verdween toen als sneeuw voor de zon.”

“Ik maakte kennis met negatieve vraagstellingen van publiek en media. In eerste instantie dacht ik nog: dadelijk stap ik in het vliegtuig terug naar Nederland en dan is alles over, dan kan ik weer gewoon over naar de orde van de dag. Maar terug in eigen land zette die negativiteit gewoon door. Daar had ik wel moeite mee. Het beschadigde mij een tijdje. Even bouwde ik een muur om me heen en stelde ik me afstandelijker op.”

Favorietenrol

Tijdens de Olympische Spelen van 2006 in Turijn bereikt Nicolien Sauerbreij de laatste 16. De revanche van Salt Lake laat nog vier jaar op zich wachten. In Vancouver wordt de Olympische droom realiteit. Optimaal voorbereid meldt Sauerbreij zich op het Olympische podium. Haar favorietenrol wordt volledig waargemaakt. Heel Nederland leeft mee. Nog niet in de eerste kwalificatieronden, maar als duidelijk wordt dat Nicolien Sauerbreij op indrukwekkende wijze op weg is naar de finale, lopen de kijkcijfers van de Olympische televisiebeelden op naar ‘schaatshoogte’. De eerste heat in de finale wordt met minimaal verschil verloren, maar in de tweede en beslissende rit is tegenstandster Jekaterina Iljoechina kansloos. Nicolien Sauerbreij is Olympisch kampioen!

Vergeten is het wax-incident van Salt Lake City, vergeten zijn ook de zware blessureperioden tijdens haar sportieve loopbaan. Alle tegenslagen zijn overwonnen, alle inspanningen worden uitbetaald. Nicolien Sauerbreij staat definitief in het rijtje van ‘grote Nederlandse sportvrouwen’. “Da’s natuurlijk enorm genieten. Alle positieve aandacht die je krijgt is enorm leuk”, verzekert de gouden snowboardster, die inmiddels haar verhaal van ‘vallen en opstaan’ ook met regelmaat vertelt tijdens presentaties in het bedrijfsleven. “Maar denk niet dat nu iedereen weet wat snowboarden precies inhoudt. Bij het grote publiek is het tot op de dag van vandaag onbekend. Ik acceptaar dat feit gewoon.  Geen punt. Ik blijf aan het begin van mijn presentatie uitleggen wat snowboarden is. Ik zeg altijd ‘iedereen in Nederland weet dat de schaatsers hun rondjes linksom afleggen’. En ‘iedereen in Nederland weet, op een paar dames na, wat buitenspel bij voetbal is’. Over snowboarden daarentegen moet ik alles uitleggen. Hoe de wedstrijden zijn opgebouwd, welke competities wereldwijd worden gehouden, welke rol het weer speelt, wat de invloeden van verschillende sneeuwsoorten zijn, enzovoort, enzovoort. Zonder problemen blijf ik het wie, wat en waar van snowboarden vertellen. Leuk om te ervaren is de aandacht die je elke keer krijgt. De belangstelling is altijd groot.”

Investeren in je eigen lichaam

In Sochi gaat Nicolien Sauerbreij nog een keer voor goud. Dagelijks wordt keihard getraind. Twee tot drie trainingen per dag. “Constant ben je bezig met te investeren in je eigen lichaam. Om het fit, scherp en gezond te houden. Al vanaf mijn zestiende in feite. Belangrijk is om voldoende prikkels te krijgen en te houden. Training mag niet saai worden. Daarom ga ik ook altijd voor een grote diversiteit. Duur- en intervaltraining op de fiets, intervaltraining met lopen, loopscholing, krachttraining, ook het hele jaar door training in de sneeuw en diverse coördinatietrainingen. Continu ben ik ook op zoek naar noviteiten. Op dat vlak heb ik onder meer contact met de Nederlandse schaatsers en hun begeleidingsteam. Bijvoorbeeld met een bewegingswetenschapper. Niet dat er veel overeenkomsten zijn tussen snowboarden en schaatsen, maar alles wat je opsteekt is meegenomen. In de top telt immers ieder detail. Schaatsen is een Nederlandse sport. Alle nieuwe ontwikkelingen, van materiaal tot trainingsmethoden, worden in ons land ontwikkeld. Bij snowboarden is dat zeker niet het geval. Snowboarden is een buitenlandse sport en denk maar niet dat ze aan een Hollandse meid alle ins en outs vertellen. Vergeet ’t maar.”

Onvoorspelbaar

Tot de noviteiten hoort ook het trainen met een speciale bril, waarmee mist wordt gesimuleerd. “Je moet je op alle situaties voorbereiden. Net als in Vancouver zijn ook de weersomstandigheden in Sochi  onvoorspelbaar. Door het werken met deze bril, train ik in feite de reactiesnelheid van de hersenen bij minder zicht. Elke fractie telt. Het kan het verschil zijn tussen overeind blijven of vallen. Het verschil dus tussen alles of niets. Ja, daar moet je als topsporster continu mee bezig zijn. Inclusief de mensen om je heen. Het hele begeledingsteam moet  even gedreven en professioneel hetzelfde doel nastreven. Alle neuzen moeten dezelfde kant opstaan. Anders gaat het sowieso niet lukken.”

Goud of geen goud, Sochi is het Olympische eindstation voor Nicolien Sauerbreij. “Ik ga voor goud, ben blij met brons, maar wat het ook wordt:  ik kijk altijd terug op een mooie sportcarrière. Die mij veel rijkdom heeft gebracht. Dan doel ik niet zozeer financieel, dat boeit mij minder. Voor geld heb ik het nooit gedaan. Passie en plezier zijn mijn drijfveren voor het leveren van prestaties. Een van mijn sponsoren is de biologische supermarktketen EkoPlaza. Bij het tekenen van dat contract, kon ik ook kiezen voor een fastfood-keten. Ja, dat  zou mij financieel duidelijk meer hebben opgeleverd, maar ik ga en sta voor mijn uitgangspunten. Daaronder valt onder andere sport in combinatie met gezond leven en bewegen, inclusief eten. EkoPlaza sluit daar naadloos op aan”, aldus Nicolien Sauerbreij, die na Sochi aan de slag gaat bij een andere sponsor. “De directeur van Randstad riep enkele jaren geleden al: als je stopt met snowboarden op topniveau, dan kom je bij ons werken! In eerste instantie dacht ik dat het een grap was, maar die opmerking blijkt heel serieus. Randstad is heel betrokken bij de Nederlandse sportwereld en biedt met ‘goud op de werkvloer’ zelfs een speciaal opleidingsprogramma voor ex-topsporters.  Ik ben nu aan het oriënteren welke functies voor mij interessant en geschikt zijn. Dat gaat ongetwijfeld helemaal goed komen”, zo klinkt het vol vertrouwen uit de mond van Nicolien Sauerbreij. “Wat de functie ook gaat worden, natuurlijk moet ik nog veel leren. Maar als sporter heb ik  ook veel ervaringen opgedaan die me dadelijk prima van pas komen. Veel levenservaring, mensenkennis, het omgaan met tegenslagen, het stellen van doelen, stuk voor stuk zaken die zo 1-op-1 vanuit de sport naar het bedrijfsleven zijn te vertalen”,  stelt Nicolien Sauerbreij, die ook veel goede doelen een warm hart toedraagt.

Traumatische gevolgen

Nicolien Sauerbreij is ambassadrice van Jantje Beton, de Nederlandse Hartstichting en Right to Play. Voor Right to Play bracht ze in het voorjaar van 2012 een bezoek aan Palestina. “Heel indrukwekkend.  Je ervaart dan hoe sport verbroedert, hoe sport kinderen laat genieten en hoop biedt. Zonder me bezig te houden met de verhoudingen in en tussen Palestina en Israël, zonder me daarover uit te laten, zie ik wel hoe kinderen in hun vrijheid worden beperkt. Sporten is bij ons een vanzelfsprekendheid. Ik heb in Palestina onder andere een bezoek gebracht aan een meisjesschool. Hun situatie is echt dramatisch. Elke dag moeten ze lopend naar school langs de nederzetting, elke dag worden ze gepest en getreiterd door de gewapende soldaten. Met traumatische gevolgen, waardoor ze niet meer normaal in staat zijn om met sport en spel mee te doen. Ik draag graag een steentje bij om dat recht op sport en spel wereldwijd te verbreiden. Je krijgt een brok in de keel als je ziet hoe die kinderen genieten als je met ze sport. Dan voel je letterlijk hoe belangrijk het is om je voor dit soort zaken sterk te maken. Inderdaad, die gouden Olympische medaille in Vancouver is fantastisch, succes in Sochi zou een bonus zijn, maar het leven draait om meer. Het bezoek aan Palestina heeft me daarvan opnieuw heel bewust gemaakt.”

Terug